Arbeidsduur, rusttijden en pauzes: de basisregels

Een belangrijk uitgangspunt is dat de normale arbeidsduur begrensd is. De algemene wettelijke grens en de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur kunnen verschillen naargelang de regeling, de referteperiode en de toegelaten flexibiliteit. Een contract dat een bepaald aantal uren vermeldt, geeft je dus niet automatisch het volledige antwoord op de vraag hoeveel je op een piekmoment mag werken.

Dagelijkse rust. Als algemeen principe heeft een werknemer tussen twee dagelijkse arbeidsprestaties recht op minstens elf opeenvolgende uren rust binnen elke periode van 24 uur. De wet voorziet uitzonderingen voor bepaalde situaties, zoals specifieke ploegenwissels, overmacht of bepaalde toegelaten arbeidsregelingen. Een uitzondering moet een wettelijke basis hebben.

Pauzes. Wanneer de arbeidstijd meer dan zes uur bedraagt, moet een pauze worden toegekend. De duur en de concrete regels volgen doorgaans uit een cao of koninklijk besluit. Wanneer die ontbreken, geldt in principe minstens een kwartier pauze uiterlijk op het moment dat zes uur prestaties zijn bereikt. Een regeling zonder enige pauze is niet zomaar toegelaten.

Wat controleer je? Vergelijk je effectieve uren met je contract en arbeidsreglement. Kijk of pauzes als arbeidstijd worden betaald of niet, hoe overuren worden geregistreerd en welke sectorale afwijkingen gelden. Houd zelf een correcte registratie bij wanneer uurroosters wisselen.